Helvetica – Najsłynniejsza czcionka na świecie
Helvetica to prawdopodobnie najsłynniejsza czcionka na świecie. Stworzony w 1957 roku w szwajcarskiej odlewni Haas, font ten zrewolucjonizował dizajn graficzny i stał się symbolem całej epoki – funkcjonalnej estetyki szwajcarskiej szkoły typografii. Stosowany przez rządy, korporacje, muzea i systemy transportu miejskiego na całym świecie, Helvetica jest wszędzie – często niezauważana, zawsze rozpoznawalna.
Co to znaczy Helvetica?
Helvetica pochodzi od łacińskiej nazwy Szwajcarii – Helvetia (od łacińskiego nazwy starożytnego ludu, Helwetów). Odlewnia Haas w szwajcarskim mieście Münchenbuchsee nazwała font „Neue Haas Grotesk” w 1957 roku, ale gdy firma Stempel i Linotype nabyły licencję, zmieniono nazwę na Helvetica w 1960 roku – nazwa ta lepiej brzmiała na rynku międzynarodowym.
Co oznacza Helvetica po łacinie?
Helvetia to łacińska nazwa Szwajcarii, używana m.in. na szwajcarskich znaczkach pocztowych i monetach. Helvetica dosłownie oznacza więc „szwajcarska” lub „należąca do Szwajcarii”. To nie przypadkowa nazwa – font był promowany jako ucieleśnienie szwajcarskiej precyzji, neutralności i funkcjonalności.
Historia czcionki Helvetica
Max Miedinger (1910–1980), szwajcarski grafik i typograf, zaprojektował Helveticę w 1957 roku we współpracy z Eduardem Hoffmannem, dyrektorem artystycznym odlewni Haas. Inspirację czerpali z wcześniejszych groteskowych fontów bezszeryfowych, głównie z Akzidenz-Grotesk (1898).
Helvetica zaprojektowana była jako „neutralna” i „obiektywna” czcionka – pozbawiona ozdobności i ekspresji, skupiona na czystym przekazie. Ta filozofia idealnie pasowała do szwajcarskiego modernizmu typograficznego i szybko zyskała popularność wśród projektantów na całym świecie.
W 2007 roku reżyser Gary Hustwit nakręcił dokumentalny film „Helvetica” – 90-minutowy film o jednej czcionce, który stał się kultowym dokumentem dla świata designu i typografii.
Co było pierwsze – Arial czy Helvetica?
Helvetica powstała w 1957 roku, Arial w 1982 roku – Helvetica jest o 25 lat starsza. Arial został zaprojektowany przez firmę Monotype jako metryczny zamiennik Helvetiki – czcionka o tych samych szerokościach liter, co Helvetica, by można było drukować dokumenty bez zakupu kosztownej licencji Linotype.
Helvetica należy do Linotype (dziś Monotype), Arial do Monotype Corporation. Helvetica jest uważana przez projektantów za bardziej „autentyczną” i wartościową, Arial za jej popularną substytut.
Helvetica Nova i Neue Helvetica
Przez dziesięciolecia Helvetica przeszła kilka ważnych aktualizacji. Neue Helvetica (1983) to gruntowna rewizja rodziny, ujednolicająca proporcje i dodająca spójną numeryczną klasyfikację wag (Neue Helvetica 25 Ultra Light, 35 Thin, 45 Light, 55 Roman, 65 Medium, 75 Bold, 95 Black itd.). Helvetica Now (2019) to najnowsza modernizacja od Monotype – z poprawionym hintingiem dla ekranów cyfrowych, nowymi wariantami i lepszym kerningiem.
Helvetica Now jest polecana do nowoczesnych projektów – uwzględnia wymagania współczesnych ekranów i mediów cyfrowych.
Helvetica font family – dostępne odmiany
Familia Helvetica zawiera dziesiątki odmian. Podstawowe wagi: Ultra Light, Thin, Light, Regular, Medium, Bold, Heavy, Black. Każda w wersjach Regular i Italic. Dodatkowe odmiany: Condensed (kondensowana), Extended (rozszerzona), Rounded (z zaokrągleniami), Inserat (do nagłówków prasy).
Pełna rodzina Neue Helvetica zawiera ponad 50 krojów – jest to jedna z najrozbudowniejszych rodzin fontowych na rynku.
Gdzie pobrać Helvetica font?
Helvetica jest fontem komercyjnym – wymaga zakupu licencji. Dostępna jest przez Monotype (myfonts.com, fonts.com) lub przez subskrypcję Adobe Fonts (Creative Cloud). Cena licencji dla pojedynczego użytkownika zaczyna się od kilkudziesięciu euro.
Darmowe alternatywy: Inter (open-source, doskonała do ekranów), TeX Gyre Heros (bardzo zbliżona do Helvetiki, licencja GUST e-foundry), Liberation Sans (identyczna metrycznie z Arialem, który jest zbliżony do Helvetiki), Nimbus Sans L (GNU GPL, klon Helvetiki).
Helvetica jest preinstalowana na komputerach Apple macOS – jeśli masz Maca, masz dostęp do Helvetiki bezpłatnie w systemie.
Apple i Helvetica
Apple używało Helvetiki jako systemowej czcionki przez wiele lat. Do iOS 6 i OS X Mavericks włącznie Helvetica Neue była czcionką systemową Apple. Od iOS 9 i OS X El Capitan Apple stosuje własną czcionkę San Francisco, zaprojektowaną specjalnie dla ich ekranów Retina.
Przeczytaj więcej o typografii i wyborze czcionki – dowiedz się, jakie kroje pisma dominują w różnych dziedzinach dizajnu.
Helvetica i Microsoft
Chociaż Helvetica jest kojarzana głównie z Apple i Swiss design, Microsoft przez lata używał krojów z tej rodziny w różnych produktach. Samo Windows nie zawiera Helvetiki – zastąpił ją Arial, metryczny klon Helvetiki stworzony właśnie dla Microsoft. Dziś Microsoft stosuje własny font Segoe UI jako czcionkę systemową. Helvetica pozostaje domeną Apple (do iOS 8), środowisk projektanckich i korporacyjnych materiałów drukowanych.
Pytania i odpowiedzi
Co to znaczy Helvetica?
Helvetica pochodzi od Helvetia – łacińskiej nazwy Szwajcarii. Dosłownie oznacza „szwajcarski”. Nazwa symbolizuje szwajcarską neutralność, precyzję i funkcjonalność – wartości, które odlewnia Haas chciała powiązać z fontom przy rebrandingu w 1960 roku.
Co oznacza Helvetica po łacinie?
Helvetia po łacinie oznacza „Szwajcaria” (od nazwy starożytnego ludu Helwetów, zamieszkującego tereny dzisiejszej Szwajcarii). Helvetica oznacza więc dosłownie „szwajcarska czcionka”.
Co było pierwsze – Arial czy Helvetica?
Helvetica jest starsza – powstała w 1957 roku. Arial zaprojektowano w 1982 roku jako metryczny zamiennik Helvetiki, umożliwiający drukowanie dokumentów z Helvetiką bez zakupu kosztownej licencji Linotype.
Czy Helvetica jest dostępna za darmo?
Helvetica jest fontem komercyjnym Monotype i wymaga zakupu licencji. Jest preinstalowana na komputerach Apple macOS. Darmowe alternatywy to Inter, TeX Gyre Heros, Liberation Sans i Nimbus Sans L.
Źródło grafiki: Pexels
